و أهل شكر دو فرقه‌اند : مبطلان و محقان مبطلان آنهااند كه جز بر نعم ظاهره دنيوى شكر نگويند و بر نعم باطنه اخروي روى از حق نگردانند و آن را نه نعمت بلكه زحمت شمرند ، و نص تنزيل در حق ايشان اين است كه : « وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَعْبُدُ اللَّهَ عَلى حَرْفٍ فَإِنْ أَصابَهُ خَيْرٌ اطْمَأَنَّ بِهِ وَ إِنْ أَصابَتْهُ فِتْنَةٌ انْقَلَبَ عَلى وَجْهِهِ » . و أما محقان آنهااند كه به ثواب فقر و تحمل بلا در آخرت بيگمانند و آن را از اجل نعمت شمارند ، و ايشان سه طايفه‌اند : ضعفا ، و أقويا ، و أصفيا . ضعفا آنهااند كه اگر چه بنعم اخروى ايمان دارند و بر آن شكر گويند ليكن بسبب ضعف حال و تشبث صفات نفوس ميل بنعم دنيوى زياده دارند و بر آن شكر بيش گويند . و أقويا آنهااند كه به قوت حال و صحت عزيمت و تأجج نيران شوق ميل به چيزى كنند كه بمخالفت نفس باز گردد ، چه و هر چند اعيان صفات نفوس از ايشان منتفي بود أما بسبب بقاياى آثار آن از معاودت ايمن نباشند ؛ پس بدين سبب ميل به نعم اخروي بيش كنند و بدان شكر زياده گويند ، و نيز چون به حكم إن اللّه تعالى اذخر البلاء للأولياء ، دانند كه بلا نعمتي خاص است كه حق تعالى آن را بخواص بندگان خود دهد هر آينه بد آن شكر زياده گويند . و أما اصفيا طايفه‌اند كه بكلي از تشبثات و تعلقات بقاياى نفوس پاك و صافى شده باشند و ايشان را به خود هيچ اختيار نمانده و آنچه پيش آمده از بلا و عافيت و صحت و سقم و غناء و فقر آن را خواسته‌اند و به هيچ طرف ميل نكرده . نقل است كه وقتى پيش امام حسين عليه السّلام گفتند أبو ذر ميگويد : الفقر أحب إلى من الغنا و السقم أحب إلى من الصحة ؛ حسين عليه السّلام فرمود : رحم اللّه أبا ذر أما أنا فأقول من اتكل على حسن اختيار اللّه له لم يتمن أنّه في غير الحالة التي اختار اللّه له .